Series Call of Duty giúp phổ biến rất nhiều tính năng online của hệ thống progression (tiến triển) cách đây hơn 10 năm trước bằng Call of Duty: Modern Warfare. Kể từ đó, các phiên bản sau đó dần trau chuốt lại hệ thống này.

Game cho bạn nhiều mục tiêu để hoàn thành, chưa bao gồm nhiệm vụ của bản thân trong trận đấu. Nếu thực hiện tốt những thử thách đó, bạn sẽ nhận được kinh nghiệm, để lên cấp và mở khóa những kỹ năng/vũ khí mới. Bạn được mở khóa thêm những lựa chọn mới để trang bị cho nhân vật.

Đây là hệ thống đã được kiểm chứng và đem lại hiệu quả, để gameplay trở nên cuốn hút hơn, giúp người chơi gắn bó với game lâu hơn.

Nhưng một phiên bản khác của game bắn súng multiplayer competitive, điển hình là Overwatch, cũng tạo ra sức ảnh hưởng lớn. Những game này sử dụng hệ thống progression nhưng lại đem đến những giá trị khác biệt.

SỰ GIỐNG NHAU VÀ KHÁC NHAU

Trong Call of Duty, người chơi nhận điểm trong lúc chơi cho đến khi đạt level cao nhất – 55 trong Black Ops 4 – mở khóa súng, attachment, killstreak và những lựa chọn khác có thể dùng trong hệ thống Create-a-Class.

Người chơi được lựa chọn để “prestige” (reset) một khi đạt level tối đa. Việc này đưa bạn trở về level một, khóa hết tất cả súng, và phải lập lại hành trình đó. Tuy nhiên, động lực để prestige: bạn sẽ nhận được rank prestige đặc biệt và calling card mới cho ảnh đại diện của mình trong Black Ops 4, cũng như một slot mới cho trang bị Create-a-Class, và mở khóa token để bạn chọn một món đồ luôn được mở khóa khi prestige.

Overwatch không dùng hệ thống mở khóa. Mỗi nhân vật có các bộ skill không thể thay đổi. Tuy vậy, game vẫn có kinh nghiệm và hệ thống lên cấp.

overwatch
Hero mới trong Overwatch hoàn toàn miễn phí và progression không ảnh hưởng đến chất lượng game

Trên level 22, bạn sẽ lên level mỗi khi đạt được 20,000 điểm kinh nghiệm. Bạn quay trở lại level 1 khi đạt level 100, và bằng cách đó, ảnh đại diện nhân vật sẽ có thêm một ngôi sao. Có tối đa 5 ngôi sao trên ảnh đại diện.

Bạn cũng nhận được viền màu bạc trên ảnh đại diện thay vì màu đồng sau 600 level, hoặc lặp lại vòng lẩn quẩn trên 6 lần. Viền vàng sẽ mở khóa sau 1,200 level và viền platinum sau 1,800 level. Nghe có vẻ phức tạp, nhưng bạn không cần làm gì để quản lý nó, hay chẳng cần nghĩ về nó nếu muốn.

Quan trọng hơn, bạn nhận được hòm loot miễn phí chưa đựng các phụ kiện trang trí mỗi level.

Hai hệ thống này đều thiết kế để cho bạn chơi hàng trăm cho đến hàng nghìn giờ để liên tục nhận thưởng. Nhưng sự khác biệt nằm ở cách bạn nhận kinh nghiệm.

Trong Call of Duty, bạn nhận điểm kinh nghiệm thông qua những gì mình làm trong trận đấu, như cướp cờ, ăn mạng và hỗ trợ, sử dụng trang bị của mình thành công. Điều này có nghĩa là bạn nhận nhiều kinh nghiệm hơn những người chơi khác nếu kiếm được nhiều mạng và huy chương trong trận đấu hơn.

Theo bài viết hỗ trợ từ Activision, matchmaking của Call of Duty xếp người chơi ở độ trễ thấp nhất có thể (ping thấp), và đảm bảo mọi người trong lobby đều truy cập được những map DLC giống nhau. Nhưng matchmaking trong Call of Duty lại không tính đến kỹ năng, cấp bậc hay kinh nghiệm, cả Activision và Treyarch chưa công bố thay đổi lớn gì cho Black Ops 4. Điều này có nghĩa là những lão làng có thể chơi chung với newbie (người chơi mới), tạo ra khoảng cách kỹ năng rộng giữa những người chơi.

Những người chơi giỏi thường sẽ có nhiều mạng hơn những đồng đội có điểm số thấp, và nhận nhiều kinh nghiệm hơn trong cùng một trận đấu. Prestige yêu cầu rất nhiều điểm kinh nghiệm, và do kinh nghiệm có được từ kỹ năng, khả năng cao người chơi prestige nhiều sẽ giỏi hơn; người chơi yếu hơn thường không nhận đủ kinh nghiệm để bắt kịp.

Thế nhưng, trong Overwatch, kinh nghiệm nhận được phần lớn thông qua thời lượng chơi trong game: bạn nhận được 211 điểm mỗi phút trong game.

Còn về thưởng do kỹ năng khá giới hạn: bạn nhận 500 điểm khi thắng một trận, và bạn nhận thêm vài điểm nhờ sở hữu những huy chương.

Bạn chỉ có thể nhận điểm kinh nghiệm cho một huy chương duy nhất nếu có nhiều huy chương trong một round. Nếu chơi 12 phút, thắng và nhận huy chương vàng, bạn sẽ nhận tổng cộng 2,500 điểm cho thời gian chơi, 500 điểm thắng và 150 điểm cho huy chương. Đây là hệ thống được thiết kế để thưởng cho thời gian bạn đã chơi trong game thay vì kỹ năng cá nhân.

Overwatch không phải là game giải trí. Nó được xem là khó và cạnh tranh hơn Call of Duty. Trình độ kỹ năng rất cao, chế độ rank xếp các đội dựa vào kỹ năng, và những tier cao nhất trong hệ thống rank của Overwatch rất hạn chế về số lượng và khó đạt được. Game rất cạnh tranh và có cả giải đấu chuyên nghiệp, Overwatch League. Các game Call of Duty gần đây mới có chệ độ rank, và game cũng bắt đầu chuyên nghiệp hóa, nhưng chế độ không rank lại là nơi mà đại đa số game thủ bỏ ra nhiều thời gian nhất.

THỜI GIAN CHƠI CÓ NÊN THƯỞNG NHIỀU HƠN KỸ NĂNG CHƠI?

Hệ thống lên cấp của Call of Duty tuyệt vời khi bạn ‘ban hành’ cho đối phương, nhưng sẽ phản tác dụng khi chính bản thân mình bị ăn hành: bản thân không thể nhận kinh nghiệm gì nhiều trong 20 phút ‘ăn hành’.

Hệ thống Overwatch thân thiện với người chơi phổ thông hơn, nhưng nó lại không tạo cảm giác tuyệt vời mình là người gánh cả đội: các thành viên nhận kinh nghiệm gần như ngang nhau dù họ đóng góp ít hơn bạn. Rank của Call of Duty phản ánh cấp độ về kỹ năng tốt hơn rank của Overwatch, do kỹ năng đóng phần quan trọng trong điểm kinh nghiệm của Call of Duty. Tuy có ảnh đại diện viền vàng trong Overwatch, nhưng bạn có thể không giỏi, chỉ là đam mê chơi thôi. Người chơi Black Ops 4 đã prestige nhiều lần chắc chắn sở hữu kỹ năng cao.

Cho nên hệ thống thưởng kinh nghiệm theo kỹ năng dành cho những game thủ chơi giỏi, từ đó tạo ra ý nghĩa với người chơi. Điểm bất lợi duy nhất là hệ thống này là của Call of Duty.

Vậy tại sao Overwatch lại dùng hệ thống thưởng theo thời gian thay vì hệ thống lên cấp theo kỹ năng?

call of duty
Cấp độ trong Call of Duty phản ánh kỹ năng cá nhân của người chơi

Chưa đầy 3 năm, Overwatch đã ảnh hưởng rất lớn đến cách những game multiplayer được thiết kế. Blizzard không còn nhấn mạnh vào tỉ lệ kill/death (số mạng/số lần chết). Những chỉ số này, và luôn hiện diện công khai, từ lâu đã luôn làm người chơi khó chơi; thật xấu hổ khi chơi dở và ai ai cũng biết về điều này.

Overwatch cho bạn thấy những thông số về bản thân, nhưng không cho những người chơi khác thấy của bạn. Game cũng trộn lẫn assist (hỗ trợ) và kill vào cùng một chỉ số, cho nên tỉ lệ kill/death không thể hiện rõ ràng trong những người chơi kém. Đó chính là nghệ thuật thiết kế game.

Những game bắn súng multiplayer khác, bao gồm Call of Duty, đã áp dụng những thay đổi của Overwatch: Black Ops bao gồm assist trong tỉ lệ kill/death. Tuy người chơi vẫn thấy chi tiết điểm số cá nhân của mình, bảng điểm của đội lại không chi tiết như thế và không nói cho bạn biết đồng đội mình đã chết bao nhiêu lần.

Đây là hướng đi tốt. Nó khuyến khích người chơi tập trung vào bản thân thay vì nhìn vào những yếu điểm của đồng đội. Và bằng cách thưởng người chơi dựa vào thời gian mình bỏ ra trong game, dù bản thân chơi giỏi hay kém, sẽ tránh văn hóa ‘né’ những người chơi mới hoặc kém.

Nhưng Overwatch còn có một thứ khác trong hệ thống kinh nghiệm của mình: Overwatch bán loot box, và game muốn bạn phải mua loot box.

Loot box là một công cụ tâm lý, khuyến khích bạn tiêu nhiều tiền hơn vào game, và mọi thứ liên quan đến loot box nên cẩn trọng. Vài hệ thống công bằng hơn những cái khác, nhưng mục tiêu vẫn là để bạn tiếp tục chơi và bỏ tiền ra.

Cho nên, có thể hệ thống progression của Overwatch tặng mỗi người chơi loot box miễn phí để khuyến khích người chơi giỏi lẫn kém mua nhiều loot box hơn. Nó không cho phép bạn kiếm nhanh hơn bằng cách chơi giỏi, bởi điều đó sẽ giảm động cơ mua loot box. Nhưng họ cũng không muốn người chơi gác chuột sớm, bởi vì Blizzard muốn liên tục nhắc nhở người chơi về loot box, và game không muốn bất kỳ ai chơi game liên tục mà không ghé sang trang loot box của Overwatch.

Tại sao chúng ta lại bỏ tiền để mở hòm? Nghệ thuật hút tiền của NPH

Khi nhìn qua lăng kính này, hệ thống kinh nghiệm không hướng đến công bằng hay muốn các game competitive thân thiện với người chơi mới hơn – nó là nghệ thuật hút tiền của nhà phát hành.

Cách nhìn nhận Overwatch ra sao tùy thuộc vào bản thân bạn. Nhưng hệ thống prestige của Call of Duty không khiến bạn ngờ vực do nó chẳng liên quan gì đến kiếm tiền.

Call of Duty đã từng thử loot box trong quá khứ, nhưng đã bỏ nó vào năm nay để sử dụng hệ thống Black Market – giống với Season Pass của Fortnite, cho phép người chơi mở khóa các phụ kiện trang trí.

Black Ops 4 mới đây thêm microtransaction để người chơi bỏ qua những tier trong Black Market mà không phải cày ngày cày đêm, và mua hết skin cả mùa sẽ tốn hơn $150. Do đó, Black Ops 4 đã trở thành game mà người chơi rất nhiều tiền có thể ném vào game. Tuy nhiên, hệ thống lên cấp prestige hoàn toàn độc lập với hệ thống progress của Black Market, không xoay quanh microtransaction. Treyarch và Activision có vẻ như không nắm rõ kinh tế trong game như thế nào, và đang cố thử nghiệm vài ý tưởng.

Hệ thống progress trong OverwatchCall of Duty đều khiến cho người chơi bị nghiện và thúc đẩy họ theo đuổi mục tiêu kế tiếp. Nhưng cả hai game này đều tránh tạo cảm giác thua chán nản trong từng ván đấu. Trong Overwatch, bạn sẽ luôn nhận kinh nghiệm bằng thời gian mình chơi, và trong Call of Duty, bạn có thể nhận rất nhiều điểm kinh nghiệm khi chơi tốt.

Kết quả là, thua trở nên ít nản chí hơn trong cả hai game hơn là những game lên yêu cầu phải thắng để lên cấp.

VẬY CHƠI TỆ KHIẾN BẠN CẢM THẤY RA SAO?

Môi trường cạnh tranh, nơi các trận đấu xếp theo kỹ năng, để tạo ra những trận đấu căng thẳng, sát sao có lẽ là trải nghiệm lý tưởng nhất. Tuy nhiên, đôi khi bạn vẫn tham gia các chế độ không có rank để giải tỏa tâm lý, biết rằng mình thua thì chẳng thiệt gì. Tất nhiên, bạn sẽ trở nên thoải mái hơn khi hạ gục người khác, nhưng khi bi ‘ăn hành’ thì game cũng không nên khiến người chơi nản.

Kỹ năng trong game competitive multiplayer tồn tại dựa vào những game thủ khác. Một tựa game thành công cần phải đảm bảo đủ lượng người chơi phổ thông. Nếu tất cả người chơi kém hơn bạn đều bỏ đi, vậy người kém nhất sẽ là bạn, và game sẽ thiếu thu hút hơn. Chắc chắn bạn khó mà trụ lâu.

Cả hai game này đều có sức hút của riêng mình, và họ đã làm điều đó bằng cân chỉnh hệ thống progress kiểu mình, theo những cách khác nhau để tất cả người chơi ở mọi kỹ năng đều tham gia.

Nguồn: polygon

Advertisements

BÌNH LUẬN

Bình lậun
Nhập tên của bạn